Begroting 2027 en verder

Op 5 november stelde de gemeenteraad de begroting voor 2027 vast. Daarin staat waaraan de gemeente werkt en welke middelen nodig zijn om die plannen uit te voeren. Voor 2027 is er een sluitende begroting met een positief saldo van € 27.200. Komende jaren is de financiële ruimte beperkt, dus moeten we met minder geld de juiste keuzes blijven maken. Wat betekent dat voor inwoners en voor de toekomst van onze gemeente? Een goed moment om in gesprek te gaan met Edwin Tas, de wethouder financiën.

Wat zijn de belangrijkste plannen voor komend jaar?

“De eerste begroting van het nieuwe college staat in het teken van ‘verder werken aan ontwikkelingen die al zijn gestart’. De begroting bevat geen nieuw beleid, dit doen we vanwege de krappe financiële situatie van onze gemeente. De opgaven en ambities uit het onlangs gepresenteerde collegeprogramma 2026-2030 worden verwerkt en uitgevoerd vanaf 2027. We richten ons komend jaar vooral op voldoende woningbouw, sociale veerkracht en goede dienstverlening. We werken verder aan de uitvoering van grote ontwikkelingen, zoals de Kersenweide Odijk en de Stationsomgeving Bunnik. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners versterken we de sociale basis en veerkracht van onze inwoners. We blijven ons inzetten als een transparante, betrouwbare en betrokken gemeente.” 

Wat merken inwoners van deze begroting? 

“Een begroting is meer dan bedragen in euro's, want het gaat over de toekomst en wat de gemeente doet voor de inwoners. Van woningbouw tot het onderhoud aan groen en wegen en van leefbaarheid tot zorg. En hoe we onze organisatie inzetten om die plannen uit te voeren en inwoners goed te helpen.

De meeste inwoners kijken vooral naar hun woonlasten. We kiezen ervoor om de stijging van de woonlasten in 2027 te beperken. Dat is mogelijk door op zaken te besparen, zoals de afvalinzameling RMN. Inwoners dragen daar zelf ook aan bij; want minder afval en beter scheiden zorgt voor lagere kosten.

Daarnaast gaan we de Wmo en Jeugdhulp hervormen. Besparingen door deze hervormingen kunnen gebruikt worden voor het versterken van de sociale basis. Deze versterkte sociale basis stelt inwoners in staat om makkelijk en zelfstandig hun leven op een prettige wijze te leiden. Kinderen en jongeren willen we gezond en veerkrachtig laten opgroeien. Daarom zetten we in op het versterken van de leefomgeving rondom kinderen, jongeren en gezinnen."

Voor 2027 is de begroting sluitend (positief), maar de daarna verwacht de gemeente tekorten. Wat zijn de belangrijkste uitdagingen?

“In 2026 hebben we al bijna twee miljoen bezuinigd, maar de financiële uitdagingen blijven groot. We moeten echt aan de bak, want vanaf 2028 moeten we structureel 1 tot 2 miljoen zien te vinden. Het zit in stijgende kosten en investeringen, terwijl de inkomsten niet in hetzelfde tempo meegroeien. Zo krijgen we steeds meer taken van het Rijk en minder geld om die uit te voeren. Daarnaast is er onzekerheid over de financiering van de Jeugdzorg en de ontwikkeling van de Wmo-kosten.

In onze gemeente moet de openbare ruimte worden aangepakt, zoals wegen, gebouwen en groen. Deze vervangingsopgave kost veel geld, zodat het daarna weer jaren meekan. Ook willen we investeren in de toekomst van onze gemeente: groeien, voorzieningen op stand houden en zorgen voor bestaanszekerheid. De gemeentelijke organisatie moet zich daarop aanpassen. Dat vraagt om keuzes maken in wat we wel doen, wat we later doen en wat we misschien niet meer gaan doen. Kortom, op zoek naar een balans tussen investeren en een gezonde financiële basis.” 

Hoe maakt de gemeente keuzes vanwege de financiële beperkte ruimte?

“Eigenlijk maken we continu keuzes, omdat we elk jaar een kadernota en programmabegroting opstellen. De gemeenteraad stelt deze documenten vast en bepaalt daarmee welke activiteiten uitgevoerd moeten worden en hoeveel geld daarvoor beschikbaar is.

De komende jaren staan we voor grote uitdagen en daarom werken we verschillende scenario’s uit. Aan welke knoppen kunnen we draaien en wat zijn daarvan de gevolgen? Zijn er mogelijkheden om de uitgaven te beperken, zoals besparen (waarop) of efficiënter werken? Kunnen de inkomsten stijgen, bijvoorbeeld door een hogere bijdragen van het Rijk, via lokale belastingen of andere financieringsbronnen? Daar moeten we komende tijd antwoord op vinden en dat doen we samen met de gemeenteraad. Misschien moeten we ook kijken naar ons systeem. We kijken en rekenen nu vier jaar vooruit, terwijl er veel onzekerheden zijn. Is het dan niet logischer om ervoor te zorgen dat de begroting per jaar op orde is? In 2027 maken we samen met de gemeenteraad echte keuzes voor de jaren erna!”