Hoe je naast mantelzorger ook nog jezelf kan blijven

Van de een op de andere dag veranderde het leven van Nicoline en Peter van de Goede uit Odijk. Sinds 8,5 jaar is zij zijn mantelzorger. Een gesprek over liefde, steun en hoe je in die omstandigheden jezelf kan terugvinden.

Het is een voorjaarsdag in 2018. Nicoline wil haar zoon, die op bezoek is, net een drankje inschenken als de telefoon gaat. Het ziekenhuis belt: haar man Peter is daar net binnengebracht. De 63-jarige vrachtwagenchauffeur heeft nog net de wagen aan de kant kunnen zetten voordat hij onwel werd door een zwaar herseninfarct.

Nicoline: “Ik besefte meteen dat ik mantelzorger was. Het leven draaide 180 graden. Echt een rollercoaster, zoals ze dat soms zeggen. De eerste zeven maanden was ik van ’s ochtends tot ’s avonds in het ziekenhuis en daarna in het verzorgingshuis in Utrecht en revalidatiecentrum De Hoogstraat. Toen kwam hij thuis en begon het pas.”

Het stel woont dan nog in Maartensdijk. “Een groot huis met twee wenteltrappen en een grote tuin.” De eerste anderhalf jaar sjouwt Nicoline haar lange man de trap op, totdat er een traplift is. “Van lieverlee kreeg ik meer hulp. We hadden echt een heel fijne wmo-consulent van de gemeente De Bilt. We maakten het er het beste van. Je zit in zo’n bubbel, alsof je leeft met oogkleppen op.” 

Na viereneenhalf jaar gaat het niet meer in dat grote huis. Hun enige zoon, die in Odijk woont, helpt Nicoline en Peter bij hem in de buurt een appartement te vinden. Dat lukt: met een parkeerplaats voor de deur, een tuintje en alles rolstoeltoegankelijk. “De kleinkinderen wonen nu vlakbij en komen vaak op bezoek, dat is geweldig. Daardoor was de verhuizing echt een kantelpunt.”

De overleefstand maakt plaats voor gedachten over wat de situatie met hen doet. Hoe kan je de zorg volhouden, als man en vrouw verzorgde en mantelzorger zijn geworden? Wat als de één wel klaarstaat voor de ander, maar de ander dat niet meer kan? Peter is veranderd door zijn hersenletsel. Samen vertellen Peter en Nicoline het verhaal over die dag waarop Nicoline allemaal verjaardagsappjes kreeg. En Peter oprecht vroeg wie er die dag jarig was.

Bij de mantelzorgondersteuner van de gemeente Bunnik, nu Manja Bakker, vindt Nicoline een luisterend oor en praktische hulp. Manja kijkt met Peter en Nicoline naar mogelijkheden voor vervangende zorg, ofwel respijtzorg. Na enig zoeken en ervaringen opdoen vinden ze een fijne plek, namelijk het nieuwe logeerhuis De Engelenburg in Veenendaal. 

“Ik moest wel een drempel over,” vertelt Nicoline. “Het voelde alsof ik Peter wegdeed en dat wilde ik niet. Manja hield me voor: ‘als jij niet goed voor jezelf zorgt, dan val jij om. En wat dan? Dan heeft jullie zoon een groot probleem, want dan moet hij voor twee zieke ouders zorgen.’ Zo ben ik die drempel overgekomen.” Wat enorm helpt, is dat Peter het ook een fijne plek vindt. Peter: “Ik ga er niet met tegenzin naartoe.” 

Tijdens Peters eerste logeerweek geniet Nicoline van de vrijheid thuis. Ze heeft al plannen voor de volgende keer dat Peter gaat logeren. “Ik ga met mijn kleindochter naar Ibiza”, glundert Nicoline. “En je gelóóft het toch niet: ik heb me in Utrecht aangemeld voor salsa les!”

Zo ontstaat er weer een beetje ruimte naast het leven als mantelzorger. “Ik vind het heel belangrijk om er verzorgd uit te zien. Waar ik ook naartoe ga, ik ga de deur niet uit zonder mijn make-upje en mijn hakjes. We krijgen ook vaak complimenten over dat Peter zo goed gekleed is. 

Maar mensen zien altijd alleen maar de buitenkant. Ze zien niet hoe het echt met je gaat. De hele dag staat in het teken van allerlei zorgtaken. Ik vind het heel normaal dat ik Peter verzorg. Hij is mijn man, ik hou van hem. Maar het is fijn dat er een Dag van de Mantelzorg is, waarop ik waardering krijg voor wat ik doe. Dat het wordt gezien.”